Vestfirðir Vesturland Norðurland Austurland Suðurland Reykjanes Höfuðborgarsvæðið
Leita
Finnur þú það ekki? Prófaðu leitina :)

Landnemar

Hamarkotsklappir

Listamaðurinn Jónas S. Jakobsson starfaði á tímabili á Akureyri
og árið 1956 gerði hann m.a. styttuna af Helga magra og Þórunni hyrnu sem voru
fyrstu landnámsmennirnir í Eyjafirði. Göturnar Helgamagrastræti og
Þórunnarstræti draga til dæmis nöfn sín af þeim auk þess sem heiti
leikskólans Hólmasólar vísar til sögu þeirra. Þegar listamaðurinn var 18 ára
nam hann tvö ár hjá Ríkharði Jónssyni myndhöggvara í Reykjavík og svo næstu tvö
árin þar á eftir hjá Einari Jónssyni myndhöggvara, áður en hann hélt í árs nám
til Ríkislistaakademíunnar (Statens Kunstakademi) í Oslo.

Styttan Landnemarnir var
fyrst gerð í steinsteypu en það var of viðkvæmt efni og eyðilagðist og var hún
því endurgerð í brons.


Um Helga magra (heimild: Vísindavefurinn)

Í 2. kafla Íslendingabókar Ara
fróða eru taldir upp fjórir
landnámsmenn,
einn í hverjum landsfjórðungi. Þeir eru Hrollaugur Rögnvaldsson, sagður hafa
numið land austur á Síðu og verið ættfaðir Síðumanna, Ketilbjörn Ketilsson á
Mosfelli í Grímsnesi, ættfaðir Mosfellinga, Auður Ketilsdóttir djúpúðga,
ættmóðir Breiðfirðinga og "Helgi hinn magri, norrænn, sonur Eyvindar austmanns"
sem "byggði norður í Eyjafirði; þaðan eru Eyfirðingar komnir." Ekki kemur fram
hvers vegna þessir fjórir landnámsmenn eru valdir úr rúmlega tíu sinnum stærri
hóp samkvæmt
Landnámabók,
en í viðauka Íslendingabókar eru raktar ættir frá einmitt þessum mönnum til
biskupa landsins og höfðingjalið landsins frá 10. öld til 12. aldar þannig
tengt saman með ættarböndum. Frá Helga er rakin ætt til Ketils Þorsteinssonar sem
var biskup á Hólum þegar Ari skrifaði bók sína.

Í Landnámabók er miklu fleira sagt frá Helga, þar sem hann er
stundum kallaður Magur-Helgi. Þar segir frá Eyvindi Bjarnarsyni sem var
kallaður austmaður, og er það skýrt þannig að hann hafi komið austan úr
Svíaríki. Hann stundaði víking á Írlandi og giftist Raförtu, dóttur Kjarvals
konungs í Dyflinni. Af ótilgreindum ástæðum komu hjónin Helga syni sínum fyrir
í fóstri í Suðureyjum. En þegar þau vitjuðu hans, tveimur árum síðar, hafði
hann verið sveltur svo að þau þekktu hann ekki. Þá höfðu þau piltinn í burt með
sér og kölluðu hann Helga magra. Þegar hann fullorðnaðist gekk hann að eiga
Þórunni hyrnu, dóttur Ketils flatnefs, en hann var sonur Bjarnar bunu hersis í
Noregi sem sagt er að nær allt stórmenni á Íslandi sé komið frá.

Ekki er skýrt í Landnámabók hvers vegna Helgi lagði leið sína
til Íslands en þannig segir frá því í Sturlubókargerð hennar:


"Helgi hinn magri fór til Íslands með konu sína og börn. Þar var og með
honum Hámundur heljarskinn mágur [= tengdasonur] hans er átti Ingunni, dóttur
Helga. Helgi var blandinn mjög í trú. Hann trúði á Krist en hét á Þór til
sjófara og harðræða. Þá er Helgi sá Ísland gekk hann til frétta við Þór hvar
land skyldi taka, en fréttin vísaði honum norður um landið. Þá spurði Hrólfur
son hans hvort Helgi mundi halda í Dumbshaf ef Þór vísaði honum þangað því að
skipverjum þótti mál úr hafi er áliðið var mjög sumarið. Helgi tók land fyrir
utan Hrísey en fyrir innan Svarfaðardal. Hann var hinn fyrsta vetur á
Hámundarstöðum. Þeir fengu vetur mikinn. Um vorið gekk Helgi upp á Sólarfjöll.
Þá sá hann að svartara var miklu að sjá inn til fjarðarins er þeir kölluðu
Eyjafjörð af eyjum þeim er þar lágu úti fyrir. Eftir það bar Helgi á skip sitt
allt það er hann átti, en Hámundur bjó eftir. Helgi lenti þá við Galtarhamar.
Þar skaut hann á land svínum tveimur, og hét gölturinn Sölvi. Þau fundust
þremur vetrum síðar í Sölvadal; voru þá saman sjö tugir svína. Helgi kannaði um
sumarið hérað allt og nam allan Eyjafjörð milli Sigluness og Reynisness og
gerði eld mikinn við hvern vatnsós og helgaði sér svo allt hérað. Hann sat þann
vetur að Bíldsá, en um vorið færði Helgi bú sitt í Kristsnes og bjó þar meðan
hann lifði. Í búfærslunni varð Þórunn léttari í Þórunnareyju í Eyjafjarðará.
Þar fæddi hún Þorbjörgu hólmasól. Helgi trúði á Krist og kenndi því við hann
bústað sinn. Eftir þetta tóku menn að byggja í landnámi Helga að hans
ráði."

Síðan segir frá því hvernig Helgi gaf mönnum af landnámi sínu.
Aðrir námu land að ráði hans, án þess að tekið sé fram að þeir hafi beinlínis
tekið við því að gjöf. Um enn aðra er sagt að þeir hafi numið land á tilteknum
stað á svæðinu án þess að tekið sé fram að Helgi hafi leyft það. Alls er sagt
frá um 30 mönnum sem byggðu í landnámi hans. Síðar í Landnámabók er Helgi
talinn meðal átta manna sem eru sagðir hafa verið "ágætastir landnámsmenn" í
Norðlendingafjórðungi. Margt fólk í bókinni er líka ættfært með því að tengja
það við Helga. Hann er sýnilega talinn meðal helstu höfðingja
landnámskynslóðarinnar.

Í Íslendingasögum er Helgi nefndur nokkrum sinnum, oftast vegna
ættartengsla við fólk sem þar kemur við sögur. Í Víga-Glúms sögu og
Ljósvetninga sögu kemur einnig fram, það sem kemur ekki á óvart, að ætt Helga
fór með goðorð í Eyjafirði. En vafasamt er hvort Helgi lifði svo lengi að hann
næði að sitja á Alþingi sem goðorðsmaður. Í Svarfdæla sögu er tæpt á
einkennilegri sögu þar sem birtist allt önnur mynd af Helga en ella. Þar er
minnst á Þorkötlu nokkra, annars óþekkta persónu, og Kötlufjall sem er sagt
kennt við hana "því að Helgi hinn magri deyddi hana þar og kól hana í hel svo
að hann sat henni þar mat [= varnaði henni matar] þar til er hún dó." Er líkast
því að þarna glytti í alþýðlega sögn sem hafi birt fjandsamlegri mynd af
héraðshöfðingjanum en oftast er að finna í sögum.

Frásagnir af Helga magra eru allar skráðar tveimur öldum eftir
að Helgi var uppi, eða þaðan af meira. Reynslan sýnir að ekki er hægt að
treysta því að sögur sem hafa gengið svo lengi í munnmælum segi rétt eða
nákvæmlega frá. Hér er þess hins vegar að gæta að Helgi var í vel þekktri
fjölskyldu og kona hans jafnvel enn betur þekktri. Sögur af Helga og Þórunni
konu hans hafa sjálfsagt verið margsagðar og oft í félagsskap þar sem nógir
voru til að leiðrétta ef sagan vildi afbakast. Mestar líkur verða því að
teljast á að þau hjón hafi verið til í raun og veru og frásagnir af þeim
líklega í meginatriðum réttar.

Ef sleppt er efasemdum um sannleiksgildi má spyrja hvað Helga
gekk til að nema svona gríðarlega stórt land, Eyjafjörð allan milli ystu
útnesja. Mælt í fjölda bújarða á síðari öldum var landnám hans hið stærsta á
öllu landinu, með um 480 býli á fyrri hluta 19. aldar. Næst kom landnám
Ingólfs Arnarsonar með
um 420 býli. Nærtækast er að hugsa sér að Helgi hafi ætlað sér og afkomendum
sínum að gerast höfðingjar yfir öllu héraðinu. En það virðist ekki hafa gerst.
Fræðimenn telja að goðorð Helga hafi skipst á milli sona hans og sonarsona, og
eftir að samtímaheimildir koma til, á 12. öld, var ekkert héraðsríki í
Eyjafirði. Það gerðist ekki fyrr en á öðrum áratug 13. aldar þegar
aðkomumaðurinn Sighvatur Sturluson, sonur
Sturlu
Þórðarsonar
í Hvammi í Dölum, settist að á
Grund og safnaði undir sig öllum völdum á austanverðu Norðurlandi.

kjlulnwn32sg4whz7mbm
Landnemar
GPS punktar N65° 41' 0.028" W18° 5' 18.505"
Póstnúmer

600

Landnemar - ferðaupplýsingar

Úr gagnagrunni Ferðamálastofu Íslands

Aðrir

Ráðhústorg 1 Akureyri
Gistiheimili
  • Ráðhústorg 1
  • 600 Akureyri
  • 895-1116
Hótel North
Gistiheimili
  • Leifsstaðir 2
  • 605 Akureyri
  • 8626193
Our Guesthouse
Gistiheimili
  • Hafnarstræti 82
  • 600 Akureyri
  • 780-0500
Perla Norðursins Íbúðir
Íbúðir
  • Möðruvallastræti 5
  • 600 Akureyri
  • 865-9429
Strandgata 9 , íbúð 201
Íbúðir
  • Strandgata 9
  • 600 Akureyri
  • 694-1450
Akureyri Gilið
Sumarhús
  • Kaupvangsstræti 19
  • 600 Akureyri
  • 663-5790
Hafnarstræti Hostel
Farfuglaheimili og hostel
  • Hafnarstræti 99-101
  • 600 Akureyri
  • 5548855
Viking Cottages & Apartments
Sumarhús
  • Kotabyggð 15-16
  • 601 Akureyri
  • 8935050
Centrum Guesthouse
Gistiheimili
  • Hafnarstræti 102
  • 600 Akureyri
  • 773-6600 , 620-9960
Bjarmó Gisting
Íbúðir
  • Bjarmastígur 2
  • 600 Akureyri
  • 845-5930 & 845-9707, 845-9707
Amma Guesthouse
Gistiheimili
  • Skólastígur 5
  • 600 Akureyri
  • 780-0500
6 Hrafnar
Íbúðir
  • Hrafnagilsstræti 6
  • 600 Akureyri
  • 770-2020
Gista apartments
Íbúðir
  • Gránufélagsgata 43
  • 600 Akureyri
  • 694-4314
Gistiheimilið Sólgarðar
Gistiheimili
  • Brekkugata 6
  • 600 Akureyri
  • 461-1133
Apt. Hótel Hjalteyri
Hótel
  • Hjalteyri
  • 604 Akureyri
  • 8977070
Gistiheimilið Gula Villan
Gistiheimili
  • Brekkugata 8
  • 600 Akureyri
  • 896-8464
B&B Sólheimar 9 / natureguide.is
Gistiheimili
  • Sólheimar 9, Svalbarðsströnd
  • 606 Akureyri
  • 6623762, 663-2650
Sumarhúsin Sílastöðum
Sumarhús
  • Sílastaðir
  • 601 Akureyri
  • 462-7924
Perla Norðursins Íbúðir
Íbúðir
  • Munkaþverárstræti 33
  • 600 Akureyri
  • 865-9429
Nordic Lodges Hamragil
Gistiheimili
  • í landi Víðifells, Fnjóskadal
  • 601 Akureyri
  • 897-3015
The Viking Country Club
Gistiheimili
  • Richardshús
  • 601 Akureyri
  • 777-8300
Tjaldsvæðið á Akureyri - Þórunnarstræti
Tjaldsvæði
  • Hafnarstræti 49
  • 600 Akureyri
  • 462-3379
Geldingsá, íbúðagisting
Íbúðir
  • Geldingsá, Svalbarðsströnd
  • 606 Akureyri
  • 860-1207, 663-4646, 663-4647
Gistiheimilið Gula Villan
Gistiheimili
  • Þingvallastræti 14
  • 600 Akureyri
  • 8968464
Vaðlaborgir 17
Íbúðir
  • Vaðlaborgir 17
  • 601 Akureyri
  • 869-6190
Sólsteinn
Gistiheimili
  • Vökuland III
  • 601 Akureyri
  • 6630498
Sunnuhlid houses ehf.
Gistiheimili
  • Sunnuhlíð
  • 606 Akureyri
  • 8646427
ÁS Guest House
Gistiheimili
  • Eyrarlandsvegur 33
  • 600 Akureyri
  • 863-3247
Hrímland Apartments
Íbúðir
  • Strandgata 29
  • 600 Akureyri
  • 866-2696
Íbúðagisting Hamratúni Akureyri
Íbúðir
  • Hamratún 6 & 4
  • 600 Akureyri
  • 8926515
Acco Luxury Apartments
Íbúðir
  • Ráðhðústorg 5 / Skipagata 2
  • 600 Akureyri
  • 547-2226
Kjarnalundur - Sumarbústaður
Sumarhús
  • Kjarnalundur
  • 600 Akureyri
  • 4600060
Uppsalir
Gistiheimili
  • Uppsalir 1
  • 601 Akureyri
  • 894-6076, 777-8201
Helgi magri orlofsíbúð
Íbúðir
  • Helgamagrastræti 30
  • 600 Akureyri
  • 821-3278
Gistiheimilið Pétursborg
Gistiheimili
  • Akureyri
  • 601 Akureyri
  • 461-1811, 694 4314
Gistiheimilið Súlur
Gistiheimili
  • Þórunnarstræti 93
  • 600 Akureyri
  • 863-1400, 4611160
Sumarhúsin Fögruvík
Bændagisting
  • Hörgársveit
  • 601 Akureyri
  • 6900007, 690-0006
Kaupvangsstæti 19 Íbúðagisting
Íbúðir
  • Kaupvangsstræti 19
  • 600 Akureyri
  • 695-5542
Lambi - Ferðafél. Akureyrar/FÍ
Fjallaskálar
  • Strandgata 23
  • 600 Akureyri
  • 462-2720
Gistiheimilið Súlur
Gistiheimili
  • Klettastígur 6
  • 600 Akureyri
  • 863-1400
Hafdals Hótel
Hótel
  • Stekkjarlækur
  • 601 Akureyri
  • 898-8347
Ice Apartments
Íbúðir
  • Hafnarstræti 106
  • 600 Akureyri
  • 460-7450
Kotabyggð 14 og Kotabyggð 1b
Sumarhús
  • Kotabyggð 14
  • 601 Akureyri
  • 892-3154
Gistiheimili Akureyrar
Gistiheimili
  • Hafnarstræti 108
  • 600 Akureyri
  • 775-8209
Hrímland - Gisting í Hálöndum
Sumarhús
  • Hlíðarfjall
  • 603 Akureyri
  • 866-2696

Aðrir

Icelandic Adventure
Ferðaskrifstofur
  • Hrafnagilsstræti 38
  • 600 Akureyri
  • 6601642
Trans - Atlantic
Ferðaskrifstofur
  • Tryggvabraut 22
  • 600 Akureyri
  • 588-8900, 588-8904
Skíðaþjónustan
Vetrarafþreying
  • Fjölnisgata 4b
  • 603 Akureyri
  • 462-1713
Bifreiðastöð Oddeyrar - BSO
Leigubílar
  • Strandgata
  • 600 Akureyri
  • 461-1010
Heimboð ehf.
Dagsferðir
  • Þrastarhóll
  • 601 Akureyri
  • 615-2928
Ómur Yoga & Gongsetur
Hópefli og hvataferðir
  • Brekkugata 3A
  • 600 Akureyri
  • 862-3700
Wide Open
Gönguferðir
  • Aðalstræti 54a
  • 600 Akureyri
  • 659-3992
B&B Sólheimar 9 / natureguide.is
Gistiheimili
  • Sólheimar 9, Svalbarðsströnd
  • 606 Akureyri
  • 6623762, 663-2650
Skautahöllin
Vetrarafþreying
  • Naustavegur 1
  • 600 Akureyri
  • 461-2440
Golfklúbburinn Lundur
Golfvellir
  • Fnjóskadalur
  • 601 Akureyri
  • 897-0760
Icelandic Hunting Adventures
Ferðaskrifstofur
  • Brúnahlíð 5
  • 601 Akureyri
  • 896-8404
Púkaferðir
Gönguferðir
  • Norðurgata 37
  • 600 Akureyri
  • 659-4540
Europe Pay
Ferðasali dagsferða
  • Hofsbót 4
  • 600 Akureyri
  • 774-1740
AOT Travel
Dagsferðir
  • Laufásgata 9
  • 600 Akureyri
  • 462-2829, 698-0781
Hestaleigan Kátur
Hestaafþreying
  • Kaupvangsbakkar, Eyjafjarðarsveit
  • 601 Akureyri
  • 695-7218
Arnarnes Álfasetur
Gönguferðir
  • Arnarnes
  • 601 Akureyri
  • 894 5358
FAB Travel / IG Ferðir / IG TOURS
Ferðasali dagsferða
  • Strandgata 49
  • 600 Akureyri
  • 847-6957
Iceland Hunting Guide
Ferðaskrifstofur
  • Hrafnagilsstræti 38
  • 600 Akureyri
  • 660-1642
IcelandPhotoTravel.is
Dagsferðir
  • 896-6001
Borgarbíó
Fjölskyldu- og skemmtigarðar
  • Hólabraut 12
  • 600 Akureyri
  • 462-3500
JS bus
Ferðasali dagsferða
  • Urðargil 25
  • 603 Akureyri
  • 892-9325
Taste of Iceland travel
Ferðasali dagsferða
  • Skarðshlíð 8 - 304
  • 603 Akureyri
  • 6948989
FAB Travel Akureyri
Ferðaskrifstofur
  • Heiðarlundur 6b
  • 600 Akureyri
  • 571-2282
goHusky
Dagsferðir
  • Glæsibær
  • 601 Akureyri
  • 898-9355
Extreme Icelandic Adventures
Jeppa- og jöklaferðir
  • Súluvegur
  • 600 Akureyri
  • 862-7988, 895-9665
Golfklúbbur Akureyrar
Golfvellir
  • Jaðar
  • 600 Akureyri
  • 462-2974
Uppsalir
Gistiheimili
  • Uppsalir 1
  • 601 Akureyri
  • 894-6076, 777-8201
Iceland Fishing Guide
Dagsferðir
  • Hrafnagilsstræti 38
  • 600 Akureyri
  • 660-1642
Alkemia ehf.
Ferðaskrifstofur
  • Helgafell
  • 601 Akureyri
  • 847-4133, 821-5215

Norðurland

Þéttbýliskjarnar

Á Norðurlandi eru fjölmargir áhugaverðir bæir, stórir og smáir, þar sem mannlíf og atvinnulíf er fjölbreytt. Hver bær hefur sín sérkenni en öllum er sameiginlegt að taka vel á móti gestum. Fjölbreytt gisting, góðir veitingastaðir, blómstrandi menning og möguleikar til útivistar og afþreyingar eru alls staðar fyrir hendi. 

Skoðunarferðir um bæina eru því bæði skemmtilegar og fræðandi.

Skoða meira

Map Akureyri Eyjafjarðarsveit Grímsey Raufarhöfn Kópasker Þórshöfn Bakkafjörður Húsavík Mývatn Laugar Svalbarðseyri Grenivík Hjalteyri Hauganes Árskógssandur Dalvík Hrísey Ólafsfjörður Siglufjörður Hofsós Hólar Varmahlíð Sauðárkrókur Skagaströnd Blöndós Hvammstangi Laugarbakki Borðeyri