Náttúrustaðir

Glerárdalur er fólkvangur sem liggur upp af Akureyri. Um dalinnrennur áin Glerá. Dalurinn hentar vel til útivistar og liggur um hann gönguleiðinn að Lamba, húsi Ferðafélags Akureyrar. Húsið var byggt árið 2014 og kom í staðinnfyrir eldri byggingu sem stóð á sama stað.  Hægt er að fara í skipulagðar göngur á vegum FerðafélagsAkureyrar (FFA) inn að Lamba en einnig er hægt að útvega sér kort m.a. hjá FFAeða Upplýsingamiðstöð Ferðamanna í Hofi og fara á eigin vegum. Frá vegi aðskálanum er stikuð gönguleið, 10-11 km. Gistirými er fyrir 16 manns í Lamba. Olíukabyssa og áhöld eru í skálanum. Lækurskammt sunnan skálans. Fjölbreyttar gönguleiðir frá skálanum um fjöll og dali áGlerárdalssvæðinu. Forstofa er opin en innriskáli er læstur svo panta þarfgistingu fyrirfram á skrifstofuFFA.Staðsetning skálans er: 65°34.880 - 18°17.770 og hæð yfir sjávarmáli720m. Sjá myndir af skálanum á vef FFA.  Kort af fólkvanginum.https://www.ust.is/library/Skrar/Einstaklingar/Fridlyst-svaedi/Auglysingar/Glerardalur-folkvangur-10022014_LOKA.pdf  

Herðubreið er eitt þekktasta fjall Íslands og hefur lengi verið kölluð drottning íslenskra fjalla. Fjallið rís 1.682 metra yfir sjávarmáli upp úr víðáttum Ódáðahrauns og er þekkt fyrir reglulega lögun sína, hreinar línur og tignarlegt yfirbragð. Herðubreið var valin þjóðarfjall Íslands árið 2002 og er eitt helsta kennileiti hálendisins. Gönguleið liggur á tind fjallsins, en leiðin er brött og víða laus í sér. Aðeins reyndir göngumenn ættu að leggja upp í tindgöngu. Frá fjallinu er víðsýnt yfir hálendið og nærliggjandi öræfi. Vegurinn að Herðubreið er aðeins opinn yfir sumartímann og er fjallið því fyrst og fremst áfangastaður þeirra sem ferðast um hálendi Íslands. 

Í Hverfjalli er stór, hringlaga sprengigígur, um 140 m djúpur og um 1000 m í þvermál. Hverfjall er í röð fegurstu og reglubundnustu sprengigígamyndana sem getur að líta á Íslandi og talið í röð þeirra stærstu sinnar tegundar á jörðinni. Telja má víst að gígurinn hafi myndast við sprengigos og er aldur þess áætlaður 2800-2900 ár.

Mývatn er fjórða stærsta stöðuvatn á Íslandi, 37 km2 á stærð, mjög vogskorið og í því eru um 50 eyjar og hólmar. Rykmý setur mjög svip sinn á umhverfi Mývatns og af því dregur vatnið nafn sitt. Mývatn er mjög grunnt og sólarljós nær alls staðar til botns. Það sem einkennir lífið í Mývatni öðru fremur er mikill vöxtur og viðgangur vatnaþörunga og lífríkið er ákaflega fjölbreytilegt og merkilegt. Á botninum er mikið af kísilþörungaskeljum, ofar syndir hin alþekkta Mývatnsbleikja innan um vatnagróður og á bökkum vatnsins og í hólmum vex safaríkur gróður.Á og við Mývatn er mikið og fjölbreitt fuglalíf. Einkum lifa þar vatna- og votlendisfuglar af ýmsum tegundum en þekktast er Mývatn fyrir fjölda andategunda sem á sumrin eru fleiri við vatnið en á nokkrum öðrum stað á jörðinni.Mývatn er verndað með sérstökum lögum og er á skrá um alþjóðlega mikilvæg votlendissvæði ásamt Laxá sem úr því rennur.

Goðafoss er foss í Skjálfandafljóti í Bárðadal. Hann er 12 metra hár og 30 metra breiður. Goðafoss er meðal stærstu fossa landsins og er jafnframt talinn einn sá fallegasti. Goðafoss skartar sínu fegursta allan ársins hring. Goðafoss er einungis spölkorn frá þjóðvegi 1, vel merktur og ætti varla að fara fram hjá nokkrum sem þarna á leið um. Goðafoss á líka merkilegan sess í Íslandssögunni en Þorgeir Ljósvetningagoði kastaði hinum heiðnu goðum í fossinn eftir að hafa ákveðið að Íslendingar skyldu taka upp kristindóm og hafna heiðnum siðum, svona opinberlega að minnsta kosti. Goðafoss er hluti af Demantshringnum sjáðu hann hér www.demantshringurinn.is 

Hljóðaklettar í Vatnajökulsþjóðgarði eru sérkennileg þyrping stuðlabergskletta í mynni Vesturdals -i við Jökulsá á Fjöllum. Klettarnir í Hljóðaklettum taka á sig ýmsar myndir eins og örnefnin Tröllkarl, Kirkjan, Karl og Kerling gefa til kynna. Stuðlarnir hafa alls konar legu og er gaman að nota ímyndunaraflið þegar þeir eru skoðaðir. Fjölbreyttar gönguleiðir liggja frá bílastæði í Vestudal um Hljóðakletta, Rauðhóla og nágrenni. Frá bílastæði á Langavatnshöfða er stutt ganga að útsýnispalli þaðan sem njóta má útsýnis yfir Hljóðakletta og gljúfrin. Vegurinn að Hljóðaklettum (862) er fær öllum bílum frá þjóðvegi 85 en er lokaður á veturna.060506

Héðinsfjörður er tæplega 6 km langur eyðifjörður nyrst á Tröllaskaga, á milli Hestfjalls að vestan og Hvanndalabyrðu að austan. Fyrir botni fjarðarins er ágætt veiðivatn, Héðinsfjarðarvatn, og er útrennsli úr því um Héðinsfjarðarós út í fjörðinn. Næsta byggð til vesturs er á Siglufirði og til austurs á Ólafsfirði. Inn af fjarðarbotninum er fagur dalur, 5-6 kílómetra langur. Stórt silungsvatn, 1,7 ferkílómetrar að stærð, prýðir dalinn, 3 metra yfir sjávarmáli. Það er vatnableikja og mikil sjóbleikja í vatninu, 1-5 pund. Hún gengur í það síðla sumars. Mikið dýralíf er við vatnið og fuglar spakir. Sögur eru til af rebba, sem hefur heimsótt veiðimenn alls óhræddur og sótt sér fisk fyrir lítið. Þetta vatn er ekki mikið stundað, en á þó sína áhangendur, sem sækjast eftir friði og góðri veiði. Veiðihús er við norðurenda vatnsins. Næga afþreyingu er að hafa við Héðinsfjörð og á Tröllaskaga hvort sem það er að vetri til eða sumri til; skíði, snjósleðaferðir, sjóferðir, golf, fótbolti, gönguferðir, hestaferðir, veiði, söfn og margt fleira.

Ásbyrgi er eitt af stórbrotnustu náttúruundrum Íslands og hluti af Vatnajökulsþjóðgarði. Þetta skeifulaga gljúfur er umlukið tignarlegum hamraþiljum sem rísa allt að 100 metra yfir botn gljúfursins og skapa einstaka náttúruupplifun. Samkvæmt þjóðsögum myndaðist Ásbyrgi þegar Sleipnir, áttfættur hestur Óðins, steig fæti til jarðar og skildi eftir sig hóffar sitt. Vísindamenn telja hins vegar að gljúfrið hafi mótast í miklum jökulhlaupum fyrir þúsundum ára.  Í og við Ásbyrgi liggja fjölbreyttir göngustígar sem henta bæði stuttum gönguferðum og lengri útivist. Svæðið er skógi vaxið og þar má njóta fjölbreytts gróður- og fuglalífs í friðsælu umhverfi. Í Ásbyrgi er einnig vinsælt tjaldsvæði og fallegur golfvöllur sem gerir svæðið að eftirsóttum áfangastað fyrir þá sem vilja dvelja lengur og njóta náttúrunnar.  Ásbyrgi er fallegt á öllum árstímum, en á haustin setja litskrúðugir haustlitir sérstakan svip á gljúfrið og umhverfi þess. Kyrrðin, náttúrufegurðin og fjölbreyttir útivistarmöguleikar gera Ásbyrgi að einum vinsælasta áfangastað Norðurlands.  Ásbyrgi er hluti af Demantshringnum: www.demantshringurinn.is 

Á skaganum milli Eyjafjarðar og Skjálfandaflóa eru mörg há og tignarleg fjöll, Kaldbakur er eitt þeirra. Á milli fjallanna eru iðjagrænir og gróskumiklir dalir, sem voru byggðir á fyrri öldum en eru allir komnir í eyði. Úti fyrir mynnum dalanna eru víkur fyrir opnu hafi og með undirlendinu sem fylgir þeim kallast þeir í einu lagi Fjörður.Vegurinn um Fjörður er 27 km langur og einungis fær jeppum á sumrin. 

Drangey er sæbrött eyja í miðjum Skagafirði og eitt þekktasta kennileiti fjarðarins. Eyjan rís hátt úr sjó og frá henni er víðsýnt yfir byggðir Skagafjarðar og nærliggjandi fjallahring. Drangey er að mestu úr móbergi og einkennist af háum björgum sem hafa um aldir vakið athygli sjófarenda og ferðafólks. Drangey er nátengd Grettissögu, en samkvæmt sögunni dvaldi útlaginn Grettir Ásmundarson þar síðustu ár ævi sinnar ásamt bróður sínum Illuga. Þar lauk einnig sögu hans þegar hann var veginn í skála sínum árið 1031. Eyjan er mikilvægt fuglabjarg og þar verpa fjölmargar fuglategundir, meðal annars lundi, álka, langvía, stuttnefja, rita og fýll. Fuglalífið setur sterkan svip á eyjuna yfir sumarmánuðina og gerir hana að vinsælum áfangastað fyrir náttúruunnendur. Yfir sumarið eru Drangeyjarferðir með reglulegar bátsferðir til Drangeyjar frá Sauðárkróki þar sem gestir geta upplifað einstaka náttúru, fuglalíf og sögu staðarins. 

Vatnajökulsþjóðgarður er víðfemur og nær yfir tæp 13% af Íslandi. Þó stór hluti þjóðgarðsins sé undir jökulhettu Vatnajökuls er landslag hans fjölbreytilegt. Má það helst þakka samspili eldvirkni, jarðhita og myndunar jökla, landmótun jökla og vatnsfalla.Vatnajökulsþjóðgarði er skipt í fjögur svæði og á norðursvæðinu má meðal annars finna náttúruperlur eins og Öskju, Herðubreiðarlindir, Dettifoss og Ásbyrgi.Sumum finnst Jökulsárgljúfur fegursti staður á landinu til gönguferða, bæði lengri og skemmri, og það má til sanns vegar færa. Gönguleiðum er vel lýst í bæklingi þjóðgarðsins. Áhugamenn um jarðfræði, flóru og fánu finna þar líka góðar lýsingar. Heimasíða þjóðgarðsins er www.vjp.is

Þegar ekið er fram Víðidal kemur maður að Kolugili sem stendur við Víðidalsá. Rétt neðan við bæinn rennur áin friðsæl niður í stórbrotið gljúfur sem heitir Kolugljúfur og þar eru fossar sem kenndir eru við tröllkonuna Kolu og heita Kolufossar. Það er afar áhrifamikið að ganga út á útsýnispallinn við gljúfrið og sjá hina friðsælu á steypast fram í svo mikilfenglegum fossum. Sýn sem lætur engan ósnortinn. Góðar gönguleiðir eru meðfram gilinu sitthvoru megin, fara verður þó með varúð og hætta sér ekki of nærri gilinu. Þvergil lokar leið að vestanverðu svo ekki er hægt að ganga hringleið niður á Víðidalsbrúna.

Bárðarbunga er ein stærsta og öflugasta megineldstöð Íslands og liggur undir norðvesturhluta Vatnajökuls. Eldstöðvakerfið er um 200 kílómetra langt og telst það stærsta á landinu. Hæsti punktur Bárðarbungu er 2.009 metrar yfir sjávarmáli og er hún því næsthæsta fjall Íslands. Undir íshellu Vatnajökuls leynist gríðarstór askja sem er algjörlega hulin jökli. Þrátt fyrir að eldstöðin sé falin undir ís hefur hún haft mikil áhrif á mótun landslags á hálendinu í gegnum tíðina og er einn mikilvægasti hluti af virku eldfjallakerfi landsins. Bárðarbunga er þekkt fyrir mikla jarðskjálftavirkni og telst meðal virkustu eldfjalla Íslands. Eldgos og jarðhræringar á svæðinu minna á að undir jöklinum leynast öflug náttúruöfl sem halda áfram að móta íslenska náttúru. 

Rauðanes í Þistilfirði er falleg og sérstæð náttúruperla. Um nesið er merkt gönguleið sem er um 7 km, liggur í hring og er auðfarin. Á nesinu er lyngmór allsráðandi en einnig er þar nokkurt graslendi.Í byrjun gönguleiðarinnar er gengið fram á Háabjarg sem er um 60 metra hátt og í því sést hvernig berglögin hafa hlaðist hvert ofan á annað í aldanna rás.  Útsýni af nesinu er mjög víðfeðmt.

Dimmuborgir við Mývatn eru einstakt hraunsvæði sem einkennist af stórbrotnum hraunmyndunum, hellum og klettaborgum af ýmsum stærðum og gerðum. Dimmuborgir eru taldar hafa myndast þegar hraun rann yfir votlendi fyrir um tvö þúsund árum. Við það urðu til hinar sérkennilegu hraunmyndanir sem einkenna svæðið í dag.  Um Dimmuborgir liggja fjölbreyttar gönguleiðir sem gefa gestum kost á að skoða svæðið og njóta hins sérstaka landslags. Meðal þekktustu myndana er Kirkjan, glæsileg hraunhvelfing sem minnir á kirkjuskip og hefur um árabil verið eitt helsta kennileiti svæðisins. Dimmuborgir tengjast einnig íslenskum þjóðsögum og eru sagðar heimkynni jólasveinanna. Svæðið er vinsælt allt árið um kring, en yfir vetrarmánuðina fá hraunmyndanirnar á sig sérstakan blæ þegar þær hyljast snjó. 

Við rætur Herðubreiðar eru Herðubreiðarlindir sem eru af mörgum taldar einn fegursti bletturinn á öræfum landsins, einkum þó vegna útsýnis og andstæðna náttúrunnar sem þar koma fram. Vegurinn að Herðubreiðarlindum er einungis fær yfir sumartímann.

Fossinn Selfoss er í ánni Jökulsá á Fjöllum og er einungis nokkur hundruð metrum sunnan við Dettifoss. Hann er 10 metra hár en mjög breiður. Tilvalið er að leggja á bílastæðinu við Dettifoss og taka auðvelda göngu að fossunum tveimur. Fleiri fallegar náttúruperlur eru í Jökulsárgljúfrum svo sem Hljóðaklettar og Hólmatungur.  

Jökulsárgljúfur tilheyra Vatnajökulsþjóðgarði og umhverfi þeirra hafa heillað margan ferðalanginn. Fossasamtæða Jökulsár á Fjöllum með Selfoss, Dettifoss, Hafragilsfoss og Réttarfoss á sér fáa líka á jörðinni. Stórkostlegt umhverfi Jökulsárgljúfra er mótað af vatni, eldum og ís. Gífurleg hamfarahlaup eru talin hafa myndað og mótað gljúfur, gil, klappir og byrgi. Frægust þeirra er Ásbyrgi.

Hrísey er næststærsta eyja landsins á eftir Heimaey og er gjarnan kölluð Perla Eyjafjarðar. Eyjan er vel gróin, rís hæst í 110 metra yfir sjávarmál og býður upp á fallegt útsýni yfir Eyjafjörð. Hrísey er þekkt fyrir friðsælt umhverfi, fjölbreytt fuglalíf og góðar gönguleiðir. Syðst á eyjunni er lítið þorp þar sem flestir íbúarnir búa og þar er meðal annars að finna sundlaug og þjónustu fyrir gesti. Ferjan Sævar gengur á milli Hríseyjar og Árskógssands nokkrum sinnum á dag og tekur ferðin um 15 mínútur hvora leið. 

Aldeyjarfoss er einn fegursti foss landsins og sannkölluð náttúruperla í efri hluta Bárðardals. Fossinn fellur í Skjálfandafljóti og er þekktur fyrir stórbrotnar stuðlabergsmyndanir sem umlykja fossinn og mynda einstaka umgjörð. Mikill litamunur milli dökks stuðlabergsins og hvíta jökulvatnsins skapar stórfenglegt landslag. Á svæðinu má einnig sjá skessukatla sem hafa mótast af vatnsaflinu í gegnum aldirnar.  Vegur liggur nær alla leið að fossinum vestan Skjálfandafljóts og þaðan er stutt ganga að útsýnissvæðinu. 

Kverkfjöll erul megineldstöð í norðurbrún Vatnajökuls. Fjöllin eru nefnd eftir kverkinni sem skriðjökullinn Kverkjökull rennur niður úr. Í honum er stórfenglegur íshellir. Á svæðinu eru mjög áhugaverðar gönguleiður um eitt mesta háhitasvæði landsins. Frá svonefndri Austurleið (F910) liggur Kverfjallaleið (F902) suður til Kverkfjalla. Skammt austar liggur Hvannalindaleið (F903) suður í Hvannalindir og áfram þar sem hún kemur inn á veg F902. Vegir að Kverkfjöllum eru einungis opnir á sumrin frá lok júní til loka ágústs. Einungis er fært jeppum, hægt að sjá frekari upplýsingar á www.vegagerdin.is. .

Á Arnarvatnsheiði er óteljandi fjöldi vatna og er góð veiði í mörgum þeirra.

Hringsbjarg er staðsett á austanverðu Tjörnesi. Þaðan er stórbrotið útsýni yfir fjallgarð Öxafjarðar og heillandi svarta strönd sem er í nágrenninu og auðvelt að komast að. Við Hringsbjarg er stór útsýnipallur, gott bílastæði og upplýsingaskilti. Þetta er hinn fullkomni staður til að stoppa og teygja úr sér, anda að sér fersku sjávarloftinu og njóta útsýnisins og kyrrðarinnar. Í bjarginu er mikið fuglalíf sem gaman er að skoða.

Glerárgil er með dýpstu og mikilfenglegustu árgiljum í Eyjafirði en jafnframt eitt hið gróðurríkasta. Það er grafið af Gleránni þar sem hún rennur fram úr mynni Glerárdals í um 200 m hæð yfir sjávarmáli og nær niður að Gleráreyrum. Þótt umhverfi gilsins hafi víða verið raskað til mikilla muna hefur gilið sjálft sloppið að mestu við breytingar af mannavöldum, enda á köflum lítt aðgengilegt.  Eðlilegt er að skipta Glerárgili í tvo hluta: Efra-Glerárgil og Neðra-Glerárgil. Eru mörkin á milli gilhlutanna um Réttarhvamm, sem var víður hvammur eða hvilft ofan við Rangárvallabrúna þar sem áin rennur á eyrum, enhvammur þessi hefur nú að mestu verið fylltur upp með jarðvegi. Gilhlutarnir eru á ýmsan hátt ólíkir og eiga sér ólíka sögu. Efra gilið er hrikalegt árgljúfur, allt að 80 m djúpt, og breitt að sama skapi, en neðra gilið er víðast fremur grunnt og þröngt enda greinilega yngra en efra gilið.  Góðir göngustígar eru meðfram gilinu allt frá ósum árinnar og upp að virkjunarlóninu og liggja all um 8 brýr liggja yfir ánna, sumt fyrir blandaða umferð eins og bíla og gangandi, á meðan aðrar eru eingöngu fyrir hjól og gangandi umferð.Með tilkomu nýju virkjunarinnar sem staðsett er við Réttarhvamm sem vígð var 2019 var byggt lón ofarlega í ánni og þangað liggur nýr göngu og hjólastígur sem einnig var tekin í notkun það ár. Í heild er vegalengdin um 12 km frá ós ogupp að virkjunarlóninu. Stígurinn fyrir neðan Réttarhvamm er að mestu leiti malbikaður á meðan sá hluti sem liggur frá virkjuninni og upp í dalinn að lóninu er grófur malarstígur. 

Ánastaðastapi er sérkennilegur og hvassbrýndur klettadrangur við strönd Vatnsness, norðan við bæinn Ánastaði. Kletturinn hefur mótast af ágangi sjávar og veðra í gegnum aldirnar og stendur sem áberandi kennileiti við strandlengjuna. Frá bílastæði við veg 711 liggur stutt gönguleið niður að sjó þar sem stapinn blasir við. Svæðið býður upp á fallega strandnáttúru, ferskt sjávarloft og víðáttumikið útsýni yfir Húnaflóa. Á leiðinni má einnig sjá ýmsa klettadranga og njóta kyrrðarinnar við ströndina. Ánastaðastapi tengist merkilegum atburði í sögu svæðisins. Vorið 1882 rak fjölda stórhvela á land við Hvalshöfða, litla vík skammt frá stapanum. Hvalreki þessi varð mikilvæg búbót fyrir íbúa héraðsins og er sagður hafa hjálpað mörgum í gegnum erfiða tíma. Fyrir þá sem vilja lengri göngu er hægt að fylgja strandlengjunni í suðurátt að Grímsá og njóta fjölbreyttrar fjöru, klettamyndana og náttúrunnar á Vatnsnesi. Athugið að svæðið getur verið lokað fram í júlí vegna sauðburðar. 

Flatey á Skjálfanda er stærsta eyjan í Skjálfandaflóa og einn af friðsælustu áfangastöðum Norðurlands. Eyjan liggur skammt undan landi við Flateyjardal og er þekkt fyrir fjölbreytt fuglalíf, sögulega byggð og kyrrlátt umhverfi. Flatey var áður blómlegt sjávarþorp og um miðja 20. öld bjuggu þar yfir eitt hundrað manns. Þótt engin föst búseta hafi verið á eyjunni síðan 1967 standa mörg húsanna enn og mynda einstaka heild ásamt kirkjunni, skólanum, vitanum og gömlu hafnarsvæðunum. Á sumrin lifnar eyjan aftur við þegar afkomendur fyrrum íbúa og gestir heimsækja staðinn. Eyjan er vinsæll áfangastaður fyrir fuglaáhugafólk en þar má sjá fjölmargar fuglategundir yfir sumarmánuðina. Gönguferð um eyjuna býður upp á fallegt útsýni, rólegt andrúmsloft og einstakt tækifæri til að kynnast sögu og náttúru Skjálfandaflóa. Hægt er að heimsækja Flatey sjóleiðina frá Húsavík yfir sumartímann. 

Listaverkið Hringur og kúla (Orbis et Globus) er kennileiti á heimskautsbaugnum í Grímsey eftir Kristinn E. Hrafnsson og Studio Granda. Verkið var vígt árið 2017, 300 árum eftir að heimskautsbaugurinn kom fyrst inn á eyjuna, og var valið úr samkeppni um nýtt kennileiti fyrir þennan einstaka stað. Kúlan er þrír metrar í þvermál og er ætlað að færast til í samræmi við hreyfingu heimskautsbaugsins. Verkið er þannig tákn um síbreytilega staðsetningu baugsins og tengsl Grímseyjar við norðurslóðir. Fyrir marga gesti er það sérstök upplifun að ganga að Hringi og kúlu og stíga yfir heimskautsbauginn. Frá höfninni er um 3,7 km ganga að listaverkinu og um 2,5 km frá flugvellinum. Á leiðinni má njóta víðáttumikils útsýnis, fjölbreytts fuglalífs og þeirra náttúruperla sem Grímsey hefur upp á að bjóða. Mælt er með að gefa sér góðan tíma á eyjunni og dvelja yfir nótt ef kostur er. Þá gefst tækifæri til að skoða þorpið, heimsækja Fiskeminnismerkið, ganga að vitanum syðst á eyjunni og fylgja strandlengjunni þar sem finna má fallegt stuðlaberg, minjar um gamlar sjóbúðir og svokallaða Aldarsteina sem sýna staðsetningu heimskautsbaugsins á mismunandi tímum. Hringur og kúla hefur vakið mikla athygli bæði innanlands og erlendis og er í dag eitt þekktasta kennileiti Grímseyjar.  Listaverkið Hringur og kúla (Orbis et Globus) er kennileiti fyrir heimskautsbauginn í Grímsey og var vígt árið 2017, 300 árum eftir að heimskautsbaugurinn kom fyrst inn á eyjuna. Verkið er eftir Kristinn E. Hrafnsson og Studio Granda og var valið í samkeppni um nýtt kennileiti fyrir heimskautsbauginn. Kúlan er þrír metrar í þvermál og er ætlað að færast til í samræmi við hreyfingu heimskautsbaugsins. Með því endurspeglar verkið hvernig staðsetning baugsins breytist smám saman með tímanum og minnir á sífelldar breytingar í náttúrunni. Fyrir marga gesti er það sérstök upplifun að ganga að listaverkinu og stíga yfir heimskautsbauginn. Leiðin að Hringi og kúlu liggur um fjölbreytt landslag Grímseyjar þar sem njóta má víðáttumikils útsýnis, ríkulegs fuglalífs og þeirrar einstöku stemningar sem einkennir nyrsta byggða hluta Íslands. Hringur og kúla hefur vakið athygli bæði innanlands og erlendis og er í dag eitt þekktasta kennileiti Grímseyjar og tákn um tengsl eyjarinnar við heimskautsbauginn.   Listaverkið Hringur og kúla (Orbis et Globus) er kennileiti fyrir heimskautsbauginn í Grímsey og var vígt árið 2017, 300 árum eftir að heimskautsbaugurinn kom fyrst inn á eyjuna. Verkið er eftir Kristinn E. Hrafnsson og Studio Granda og var valið í samkeppni um nýtt kennileiti fyrir heimskautsbauginn. Kúlan er þrír metrar í þvermál og er ætlað að færast til í samræmi við hreyfingu heimskautsbaugsins. Með því endurspeglar verkið hvernig staðsetning baugsins breytist smám saman með tímanum og minnir á sífelldar breytingar í náttúrunni. Fyrir marga gesti er það sérstök upplifun að ganga að listaverkinu og stíga yfir heimskautsbauginn. Leiðin að Hringi og kúlu liggur um fjölbreytt landslag Grímseyjar þar sem njóta má víðáttumikils útsýnis, ríkulegs fuglalífs og þeirrar einstöku stemningar sem einkennir nyrsta byggða hluta Íslands. Hringur og kúla hefur vakið athygli bæði innanlands og erlendis og er í dag eitt þekktasta kennileiti Grímseyjar og tákn um tengsl eyjarinnar við heimskautsbauginn.  

Höfði er klettatangi sem gengur út í Mývatn. Útsýni er allgott af Höfðanum yfir Mývatn, voga þess og víkur og er kjörinn staður til fuglaskoðunar. Kálfastrandarvogur liggur meðfram Höfðanum og er sérstæður fyrir hraundrangamyndanir í voginum og við hann. Þessir drangar heita Klasar og Kálfastrandarstrípar en Kálfastrandarvogur og umhverfi Höfða þykir með fegurstu stöðum við Mývatn.

Undir Skoruvíkurbjargi á norðanverðu Langanesi, er klettadrangur sem heitir Stórikarl. Þar er annað stærsta súluvarp á Íslandi. Byggður hefur verið útsýnispallur yfir Stórakarl, 10 m út yfir bjargbrúnina, svo hægt er að virða fyrir sér súlubyggðina og umhverfið allt. Súlan er einkar tignarlegur fugl og stundum nefnd drottning Atlantshafsins. Hún er stærsti fugl . Hrífandi er að virða fyrir sér súluvarpið þar sem súlan svífur um í óendanleika himins og hafs. Í Stórakarli og björgunum umhverfis hafa líka búsetu aðrir bjargfuglar svo sem langvía, rita, fýll, svartfuglar og fleiri tegundir. Langanes er tilvalinn staður fyrir fuglaskoðara og þá sem vilja njóta kyrrðarinnar úti í náttúrunni.

Stóra - Víti er gríðarstór sprengigígur um 300 m í þvermál. Gígurinn myndaðist við mikla gossprengingu við upphaf Mývatnselda árið 1724. Gosið stóð meira og minna samfellt í 5 ár en leirgrauturinn í Víti sauð í meira en heila öld á eftir. Víti er við Kröflu og er malbikaður vegur þar upp að frá þjóðvegi númer 1.

Skútustaðagígar eru gervigígar sem mynduðust við gufusprengingu þegar hraun rann yfir votlendi. Gígarnir eru vinsæll staður til fuglaskoðunar og eru þeir friðlýstir sem náttúruvætti.

  Hrútey er skrautfjöður í hatti Blönduósbæjar, umlukin jökulánni Blöndu og skartar fjölbreyttum gróðri. Fuglalíf er auðugt og gæsin á griðland þar ásamt öðrum fuglum. Hrútey er í alfaraleið við þjóðveg nr. 1, góð bifreiðastæði eru við árbakkann og traust göngubrú út í eyjuna. Hrútey er tilvalin sem útivistar- og áningarstaður. Þar eru góðir göngustígar og rjóður með bekkjum og borðum.

Pollurinn á Akureyri er skemmtilegt útivistarsvæði við hjarta bæjarins. Á sumrin iðar hann af lífi þegar skemmtiferðaskip streyma að með gesti frá öllum heimshornum, smábátar eru við veiðar, boðið er upp á siglingar og námskeið af ýmsu tagi hjá siglingarklúbbinum Nökkva og ferðaþjónustuaðilum. Pollurinn er einnig ar sinna siglingum af ýmsu tagi auk fjölbreytt dýra og fuglalíf. hvalir blása, ríkulegt fuglalíf og sjá má stöku sel. Á 17. öld tóku danskir kaupmenn að reisa búðir sínar á sjálfri Akureyri sem var ein af nokkrum eyrum sem sköguðu út í Pollinn. Þeir völdu staðinn vegna afbragðs hafnarskilyrða og einnig vegna þess að héraðið er og var gjöfult landbúnaðarsvæði en dönsku kaupmennirnir sóttust einkum eftir ull og kjöti. Dönsku kaupmennirnir bjuggu þó ekki á Akureyri allt árið á þessum tíma heldur læstu þeir húsum sínum og yfirgáfu staðinn yfir vetrartímann.  Standard er flak af skútu sem sökk í pollinum á Akureyri árið 1917. Flakið er úr tré og er það um 60 metrar að lengd. Skútan liggur á leirbotni á skjólgóðum stað og hefur það vafalaust átt þátt í varðaveita flakið. Enn er skrokkmynd á flakinu en viðurinn í skrokk skipsins er orðinn nokkuð gisinn. Skrokkur skipsins er þakinn sæfíflum.   https://www.kofun.is/k%C3%B6funarkort/sk%C3%BAtan/ 

Askja er eldstöð, staðsett á hálendinu og er því aðeins aðgengileg yfir sumarmánuðina.  Í Öskju er Öskjuvatn en það er dýpsta stöðuvatn á Íslandi og við hliðina á Öskjuvatni er gígurinn Víti. Vatnið í gígnum er enn um 22 gráður og er vinsælt að baða sig þar, enda mikil upplifun. Náttúran er stórbrotin á þessum afskekta stað uppá hálendi Íslands.  Friðlýst 1978. Askja tilheyrir Vatnajökulsþjóðgarði. Vegur F88 liggur frá þjóðvegi 1 um Herðubreiðarlindir að Drekagili. Á leiðinni eru tvö vöð sem geta verið ófær minni jeppum. Frá Drekagili liggur vegur F894 að bílastæði nærri Öskju.

Vatnsdalshólar eru einkennilegir ásýndum og lengi hefur verið óvíst um uppruna þeirra. Hólarnir eru margbreytilegir að lit og lögun. Sumir eru keilumyndaðir, aðrir sem bunkar eða kambar að lögun. Vatnsdalshólarnir ná yfir rúmlega fjögurra ferkílómetra svæði og hafa þeir verið taldir meðal þriggja náttúrufyrirbrigða á Íslandi sem væru óteljandi, hin tvö voru vötnin á Arnarvatnsheiði og eyjarnar á Breiðafirði.

Möðrudalur liggur hæst bæja á Íslandi, 469 m.y.s. Ein landmesta jörð landsins. Þar hefur meira og minna verið í byggð frá fyrstu öldum Íslandsbyggðar. Í Möðrudal er kirkja sem Jón Stefánsson (1880-1971) bóndi reisti á eigin kostnað til minningar um konu sína. Kirkjan var vígð árið 1949. Jón sá um alla smíði og málaði altaristöfluna er sýnir Krist halda Fjallræðuna. Taflan þykir mjög sérstæð. 

  Spákonufellshöfði er vinsælt útivistarsvæði skammt frá höfninni á Skagaströnd. Þar hafa verið merktar gönguleiðir og sett upp fræðsluskilti um fugla og gróður. Á björtum sumarkvöldum má sjá miðnætursólina setjast við hafasbrún í norðri. Raunar ganga heimamenn um Höfðann allan ársins hring og njóta þess sem hann býður upp á.

Skúlahóll er einn af Vatnsdalshólunum óteljandi, hann stendur við stöðuvatnið Flóðið og af honum er gott útsýni yfir Flóðið og fram Vatnsdal.  Auðvelt er að komast upp á Skúlahól því þar hafa verið lagðar tröppur og þegar upp er komið er hægt að tylla sér á bekk og njóta útsýnis. Frá Skúlahól er örstutt í Listakot Dóru. Þetta svæði er hluti af eylendinu í Vatnsdal sem nær meðfram Vatnsdalsá frá Brúsastöðum og Hofi, um Flóðið og Húnavatn til sjávar. Svæðið er á náttúruminjaskrá vegna vistgerða og fulgalífs.Fjölbreytt fuglalíf er á svæðinu og þá sérstaklega á fartíma er það hefur alþjóðlegt gildi fyrir álftir, helsingja og sem fjaðrafellistaður álfta. 

Laugafell er vinsæll áfangastaður á hálendi Íslands, staðsettur norðaustur af Hofsjökli á milli Hofsjökuls og Vatnajökuls. Fjallið Laugafell (879 m y.s.) og Laugafellshnjúkur (997 m y.s.) rísa yfir svæðinu, en í hlíðum þeirra er að finna heitar uppsprettur sem hafa gefið staðnum nafn sitt. Helsta aðdráttarafl Laugafells er jarðhitinn og náttúrulaugin þar sem ferðalangar geta slakað á eftir dag í göngu eða akstri um hálendið. Heita vatnið er einnig nýtt til að hita upp hús og skála á svæðinu. Laugafell er vinsæll viðkomustaður fyrir þá sem ferðast um Sprengisandsleið og aðrar hálendisleiðir. Frá svæðinu er stutt í fjölmarga áhugaverða staði, þar á meðal vötnin norðan Hofsjökuls sem eru vinsæl meðal silungsveiðimanna. Vegurinn að Laugafelli er aðeins fær fjórhjóladrifnum ökutækjum yfir sumarmánuðina. 

Grjótagjá er lítill hellir í Mývatnssveit og var eftirsóttur baðstaður á árum áður. Við jarðhræringarnar á þessum slóðum á árunum 1975-1984 hækkaði hitastig vatnsins svo mjög að ekki hefur verið hægt að baða sig þar síðan. Virkilega skemmtilegt að kíkja ofaní hellinn og láta sig dreyma um að baða sig í þessum flotta helli.

Kjarnaskógur Kjarnaskógur er eitt vinsælasta útivistarsvæði Akureyringa og er staðsettur rétt sunnan við bæinn. Skógurinn nær yfir um 800 hektara og þar vaxa meira en 1,5 milljónir trjáa af fjölmörgum tegundum, sem flest hafa verið gróðursett á síðustu 50 árum. Í Kjarnaskógi er fjölbreytt aðstaða til útivistar og afþreyingar fyrir alla fjölskylduna. Þar má finna göngu- og hjólaleiðir, leiksvæði, áningarstaði og gott rými til að njóta náttúrunnar. Meðfram Brunná liggur trjásýnistígur þar sem hægt er að skoða ólíkar trjátegundir. Fuglalíf á svæðinu er fjölskrúðugt og við Hundatjörn í Naustaborgum er fuglaskoðunarhús. Tjaldsvæðið að Hömrum er við skóginn og þaðan er greiður aðgangur að gönguleiðum svæðisins. Aðstaða og afþreying Í Kjarnaskógi má meðal annars finna: Þrjú leiksvæði Blakvelli og líkamsræktarsvæði utandyra Grillhús og áningarstaði fyrir einstaklinga og hópa Um 12 km af malarstígum fyrir göngu, hlaup og hjólreiðar, þar af eru 6 km upplýstir Fjölbreytt net skógarstíga og gönguleiða Salernisaðstöðu og drykkjarvatn Fjögur bílastæði Fjallahjólaleiðir sem tengjast leiðunum í Hlíðarfjalli og mynda samanlagt 21,6 km leið Kjarnaskógur að vetri Á veturna verður Kjarnaskógur eitt stærsta skipulagða gönguskíðasvæði landsins í skóglendi. Þegar aðstæður leyfa eru þar lagðir um 20 km af gönguskíðabrautum, þar af eru 6 km upplýstir. Einnig eru útbúin sleðasvæði við styttuna af Einari skógarverði og neðan við sólúrið. Upplýsingar um stöðu gönguskíðabrauta má finna á vef Kjarnaskógar. Aðkoma Frá Akureyri er ekið suður eftir vegi 823, fram hjá flugvellinum. Beygt er til hægri við skiltið „Kjarnaskógur“ og veginum fylgt upp að bílastæði. Aksturinn frá miðbæ Akureyrar tekur um fimm mínútur. Einnig er hægt að taka strætó númer 1, 2 eða 5 frá Ráðhústorgi og fara út við Kjarnagötu/Vallatún, nálægt golfvellinum. Þaðan eru um 2 km að Kjarnaskógi. Tengiliður Skógræktarfélag EyfirðingaSími: 462 4047Netfang: ingi@kjarnaskogur.isVefsíða: www.kjarnaskogur.is Kort og gönguleiðir Kjarnaskógur – stuttar og auðveldar gönguleiðir Kjarnaskógur – yfirlitskort yfir allar leiðir Hamrar og gönguleiðir í nágrenninu Naustaborgir – gönguleiðir um friðlandið Gönguskíðabrautir 

Illugastaðir, er frægur selaskoðunar- og sögustaður. Á Illugastöðum á vestanverðu Vatnsnesi hefur verið byggður upp góður selaskoðunastaður. Gott bílaplan er á staðnum og þjónustuhús með salernisaðstöðu. Lagðar hafa verið lagðar gönguleiðir með sjónum. Á skerjum fyrir utan og syndandi í sjónum má flesta daga ársins sjá fjölmarga seli. Einnig hefur verið reist selaskoðunarhús út í tanga. Þar eru upplýsingar um selina og góð aðstaða til að fylgjast með selunum á sundi og liggjandi í skerjum. Athugið! Vegna mikils æðarvarps sem er á Illugastöðum þá er selaskoðunasvæðið lokað frá 30. apríl til 20. júní ár hvert[6]. Morðin á Illugastöðum. Agnes Magnúsdóttir (fædd 27. október 1795, dáin 12. janúar 1830) varð síðasta konan til að vera tekin af lífi á Íslandi. Hún var dæmd til dauða ásamt Friðriki Sigurðssyni fyrir morð á Natani Ketilssyni bónda á Illugastöðum á Vatnsnesi og Pétri Jónssyni frá Geitaskarði þann 14. mars 1828. Þau voru hálshöggvin í Vatnsdalshólum í Húnavatnssýslu þann 12. janúar 1830.[7]

Heimskautsgerðið á Melrakkaási við Raufarhöfn er einstakt listaverk og minnismerki sem sækir innblástur í norræna goðafræði, stjörnufræði og samspil sólarljóss, skugga og árstíðaskipta. Gerðið er oft líkt við Stonehenge, en það er hannað til að fanga sólargeisla, varpa skuggum og skapa samspil ljóss og forms í takt við árstíðir og gang sólarinnar. Hugmyndin að Heimskautsgerðinu er sprottin úr vangaveltum Erlings Thoroddsen um hvernig mætti nýta hina endalausu víðáttu, miðnætursólina og heimskautsbirtuna sem einkenna svæðið. Listamaðurinn Haukur Halldórsson þróaði hugmyndina áfram og hannaði mannvirkið með vísunum í dvergatal Völuspár og fornan sagnaheim. Heimskautsgerðið er um 50 metrar í þvermál og hlið þess snúa til höfuðáttanna. Í miðju þess rís súla sem gegnir lykilhlutverki í samspili ljóss og skugga. Innan gerðisins má einnig finna ýmis táknræn verk sem tengjast tíma, áttum, náttúruöflum og stjörnuhimninum. Á hæðinni fyrir ofan Raufarhöfn býður Heimskautsgerðið upp á víðáttumikið útsýni yfir hafið og víðerni Norðausturlands. Mannvirkið er enn í uppbyggingu en hefur þegar skipað sér sess sem einn af áhugaverðustu menningar- og áfangastöðum Norðurlands.  Nánari upplýsingar um hugmyndafræði Heimskautsgerðisins er að finna á heimasíðunni www.heimskautsgerdi.is.   Heimskautsgerðið er 50 km frá Kópaskeri, 54 km frá Þórhöfn og 154 km frá Húsavík. Hér má sjá leiðina.

Kálfshamarsvík er lítil vík á norðanverðum Skaga, skammt norðan við Skagaströnd. Víðfrægt stuðlaberg svæðisins er meðal sérkennilegustu bergmyndana á Norðurlandi. Bergið myndaðist í eldvirkni fyrir um tveimur milljónum ára og teygja fallega formaðir stuðlarnir sig út í sjóinn og mynda einstaka umgjörð við ströndina. Frá Kálfshamarsvík er víðsýnt yfir hrjóstruga strandlengjuna og Norður-Atlantshafið. Kyrrðin, náttúrufegurðin og hinar einstöku bergmyndanir gera víkina að áhugaverðum viðkomustað fyrir þá sem vilja upplifa ósnortna náttúru Skagans. Kálfshamarsvík á sér einnig merkilega sögu. Í upphafi 20. aldar var þar blómleg útgerð og um 100 manna byggð. Um miðja öldina lagðist byggðin af, en enn má sjá ummerki um samfélag sem áður lifði og starfaði við þessa afskekktu strönd. 

Námafjall og nágrenni þess eru meðal virkustu háhitasvæða landsins. Austan við fjallið er jarðhitasvæðið Hverir, þar sem gufustrókar, sjóðandi leirhverir og litskrúðugar steinefnaútfellingar skapa einstakt landslag sem minnir helst á annan heim. Svæðið liggur á þéttu sprungubelti og gefur einstaka innsýn í þá öflugu jarðfræðilegu krafta sem móta Mývatnssveitina. Á Hverum eru fjölmargir gufu- og leirhverir, en þar finnast engir vatnshverir. Jarðvegurinn er súr og gróðurlaus vegna áhrifa frá hveralofti og brennisteini, sem setur svip sinn á hið sérstaka umhverfi svæðisins. Göngustígar liggja um svæðið og mikilvægt er að halda sig á merktum leiðum þar sem jarðvegur getur verið heitur og viðkvæmur.

Basalt myndast við eldgos og ef það kólnar við ákveðin skilyrði myndast þessi sérstöku sexkanta kristallar sem kallast stuðlaberg. 

Dettifoss er talinn aflmesti foss í Evrópu. Hann er 44 metra hár og rúmlega 100 m breiður foss í Jökulsá á Fjöllum. Áin rennur um Jökulsárgljúfur sem eru hluti af Vatnajökulsþjóðgarði. Þeir eru ófáir, staðirnir eins og þessi, þar sem maður upplifir smæð mannsins eins skýrt og við þennan mikilfenglega foss. Frá vegi 85 liggur vegur 864 framhjá Dettifossi austanverðum að þjóðvegi 1. Vegur 864 er malarvegur og þarf ökuhraði að miðast við aðstæður hverju sinni. Vegurinn lokast í byrjun október og er opnaður seinnihlutann í maí eða í júní. Vestanmegin er malbikaður vegur frá þjóðvegi 1 og alla leið að Ásbyrgi. Athuga þarf að þessi vegur er ekki í þjónustu frá 1.janúar til 30. mars.Dettifoss er hluti af Demantshringnum. 

Staðarbjargavík er staðsett í fjörunni við Hofsós, en Staðarbjargavík er gríðarfallegt stuðlaberg sem er einstaklega skemmtilegt og fallegt að skoða. Sagt hefur verið að þar væri höfuðstaður álfabyggðar í Skagafirði. Gott aðgengi er að Staðarbjargavík frá bílastæðinu við sundlaugina á Hofsósi.

Hvítserkur er 15 metra hár klettadrangur við austanvert Vatnsnes og eitt þekktasta kennileiti Norðurlands. Kletturinn hefur mótast af ágangi sjávar í gegnum aldirnar og þykir líkjast risavaxinni veru sem drekkur úr sjónum. Hvítserkur er vinsæll áningarstaður fyrir náttúruunnendur og fuglalíf er mikið á svæðinu. Einnig er hægt að ganga niður í fjöruna og skoða klettinn úr návígi. Samkvæmt þjóðsögu er Hvítserkur steinrunninn tröllkarl frá Ströndum sem ætlaði að brjóta kirkjuklukkur Þingeyrarkirkju. Hann náði ekki áfangastað áður en sólin reis og breyttist því í stein í fyrstu geislum morgunsins. 

Hveravellir eru þekkt jarðhitasvæði á miðhálendi Íslands, norðan undir Kjalhrauni. Svæðið er þekkt fyrir gufuhveri, hveraaugu og litríkar jarðmyndanir sem skapa sérstakt landslag í hjarta hálendisins. Hveravellir tengjast einnig sögu hins fræga útilegumanns Fjalla-Eyvindar og Höllu konu hans, sem dvöldu þar um skeið á 18. öld. Enn í dag má sjá minjar sem tengjast veru þeirra á svæðinu. Einn af helstu aðdráttaraflum Hveravalla er náttúrulega heita laugin þar sem gestir geta slakað á og notið útsýnis yfir hið víðfeðma hálendi. Hveravellir eru vinsæll viðkomustaður á Kjalvegi og bjóða upp á einstaka blöndu af náttúru, sögu og útivist. 

Hólmatungur er mjög gróskumikið svæði í Vatnajökulsþjóðgarði og þar eru margar fagrar stuðlabergsmyndanir. Göngusvæðið á milli Hljóðakletta og Hólmatungna meðfram Jökulsá á Fjöllum er með því allra fegursta á landinu. Óteljandi lindir spretta upp í Hólmatungum og vatnið fellur af stalli niður í Jöklu. Þar er einnig að finna Gloppuhelli í Gloppu, sem er sérstök náttúrusmíð. Frá bílastæði er stutt ganga á útsýnispall þaðan sem Hólmatungur og gljúfrin blasa við. Um Hólmatungur liggja merktar gönguleiðir, sem sumar tengjast leiðum frá Dettifossi og niður í Ásbyrgi.

Borgarvirki á Vatnsnesi er klettaborg úr 10-15 metra háu stuðlabergi. Virkið er gostappi og tilgáta er um að þar hafi verið héraðsvirki og barist til forna. Á Borgarvirki er útsýnisskífa og þar er mjög víðsýnt yfir stóran hluta héraðsins. Einstakt náttúrufyrirbæri, endurbætt af mönnum fyrr á öldum. Sagan segir að þar hafi Víga-Barði Guðmundsson í Ásbjarnarnesi verið á ferð. Hann deildi við Borgfirðinga eins og segir frá í Heiðarvíga sögu. Sagt er að óvinir hans hafi komið að sunnan með óvígan her en Barði barst af því njósnir og kom sér og sínum mönnum fyrir í Borgarvirki, þar sem ómögulegt reyndist að sækja að honum. Tóku Borgfirðingar á það ráð að ætla að svelta Barða og hans menn inni. Þegar matinn þraut tóku virkisbúar sig til og hentu síðasta mörsiðrinu (sláturkeppnum) út úr virkinu. Voru þá Borgfirðingar vissir um að Barði hefði nægar vistir og héldu heim á leið. Frábært útsýni er úr Borgarvirki og þar hefur verið sett upp útsýnisskífa. 

Malarvegur nr.870 liggur eftir Merlrakkasléttu og með því að keyra aðeins norður en Kópasker er að finna bílastæði, merkt með máluðum steinum. Farið úr bílnum og gangið beint niður að klettinum Hestfalli, en farið varlega.  Á bakaleiðinni, gangið þá eftir ströndinni suður af bílastæðinu og þá blasa við fallegir klettar útí sjónum er nefnast Hvalvík. Vinsamlegast passið ykkur vel á ströndinni og ekki fara of nálægt sjónum þar sem öldurnar eru mjög kröftugar og hættulegar.